Wielkanoc — najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Poprzedzający ją tydzień, stanowiący okres wspominania najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń, nazywany jest Wielkim Tygodniem. Ostatnie trzy doby tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania znane są jako Triduum Paschalne (Triduum Paschale). W chrześcijaństwie wprawdzie każda niedziela jest pamiątką zmartwychwstania Chrystusa, ale Niedziela Zmartwychwstania jest z nich najbardziej uroczysta.
Podczas soboru nicejskiego w 325 roku ustalono, że będzie się ją obchodzić w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. Ta skomplikowana zasada jest w istocie przełożeniem na solarny w swej naturze kalendarz juliański konkretnej daty 14 nisan z religijnego kalendarza hebrajskiego, który jest kalendarzem lunarno-solarnym. Data 14 nisan wyznacza w kalendarzu hebrajskim początek święta Paschy (patrz tekst w ramce), wokół którego działy się wydarzenia zbawcze. Wielkanoc jest więc świętem ruchomym: może wypaść najwcześniej 22 marca, zaś najpóźniej 25 kwietnia. Z datą Wielkanocy powiązany jest termin większości ruchomych świąt ogólnochrześcijańskich i katolickich, m.in.: Środa Popielcowa, Wielki Post, Triduum Paschalne, Wniebowstąpienie Pańskie, Zesłanie Ducha Świętego, Boże Ciało i inne.

Z obchodami świąt wielkanocnych związanych jest wiele zwyczajów ludowych (z których część wywodzi się ze starosłowiańskiego święta Jarego): śniadanie wielkanocne, pisanki, święcone, śmigus-dyngus, dziady śmigustne, Rękawka, Emaus, walatka, z kurkiem po dyngusie, Siuda Baba, wieszanie Judasza, pogrzeb żuru i śledzia, pucheroki, palma wielkanocna, Jezusek Palmowy.
Wierni Kościołów wyrastających z nurtu Reformacji spotykają się na uroczystych nabożeństwach aby cieszyć się z pamiątki zmartwychwstania Pana Jezusa, aby wspólnie wielbić Pana Boga, czytać i rozważać Jego Słowo zapisane w Piśmie Świętym. Dzień ten jest dniem radości i śpiewu, w zależności od Kościoła różnie celebrowany, jednakże wszędzie mający radosny i podniosły charakter.
W Kościele prawosławnym i katolickich Kościołach wschodnich w nocy z Wielkiej Soboty na Niedzielę Wielkanocną odprawiana jest uroczysta Jutrznia paschalna.
Bardzo uroczysta Boska liturgia sprawowana jest wg tekstu św. Jana Chryzostoma. W czasie Liturgii Ewangelia - pierwszy rozdział ze świętego Jana - śpiewana jest w wielu językach (najczęściej w greckim, cerkiewnosłowiańskim i łacińskim) na znak uniwersalnego i kosmicznego triumfu wiary.  Na zakończenie ma miejsce obrzęd myronowania - namaszczenia wiernych świętym olejem. Po liturgii kapłan święci artos - chleb, przeznaczony do rozdania wiernym.
W czasie tygodnia paschalnego (który kończy się Niedzielą Świętego Tomasza), carskie wrota ikonostasu są cały czas otwarte, na znak odwalonego kamienia od grobu Chrystusa. W tym czasie codziennie sprawuje się uroczystą jutrznię i św. Liturgię, podobnie jak w sam Dzień Zmartwychwstania.

Wielki Czwartek
Ten dzień tak dzisiaj, jak dawniej miał już bardziej uroczysty charakter. To dzień ostatniej wieczerzy Jezusa ze swoimi apostołami. Dlatego w świątyniach odprawiana jest uroczysta liturgia Wieczerzy Pańskiej, podczas, której kapłan obmywa apostołom, - wybranym wcześniej wiernym, mężczyznom, wodą stopy. Kiedyś na wsiach w ten dzień z poświęconej w czasie Niedzieli Palmowej palmy robiono krzyżyki i układano je nad drzwiami i oknami.

Wielki Piątek
To bardzo smutny dzień. Jako jedyny dzień w całym roku kalendarzowym nie ma w obrzędach kościelnych uwzględnionej mszy. Po odtworzeniu męki Jezusa (kiedyś wszędzie były to rzeczywiste inscenizacje i gra ochotników, aktualnie jest tak tylko w kilku miastach polskich, najczęściej męka jest tylko odczytywana) odsłaniany jest grób, w którym spocznie ciało Jezusa. Dawnym polskim obyczajem, który jest silny równie dzisiaj, jest strzeżenie grobu przez ochotników – strażaków oraz prace mieszkańców przy tworzeniu grobu. Jak kiedyś, tak i współcześnie jest to dzień, w którym obowiązuje ścisły post bez żadnych taryf ulgowych. Dawniej wierzono, że w tym dniu dusze przychodzą do domów i dlatego wystawiano przy progach jedzenie dla nich. Zasadzone w tym dniu drzewa owocowe miały przynosić obfite zbiory. Co szokuje w Wielki Piątek rodzice bili dzieci rózgami, odmawiając przy tym kościelne regułki, na pamiątkę cierpienia Jezusa.

Wielka Sobota
To dzień, w którym każdy szykuje okazałą święconkę i wędruje z nią do kościoła,  w celu poświęcenia i podzielenia się zawartością koszyczka z potrzebującymi. Ale nikt nie gości się i nie smakuje przysmaków wielkanocnych, z tym czeka się do nadejścia Wielkanocy, czyli już nawet do północy. Kiedyś do kościołów ze święconką chodziła tylko biedota, bo do bogatych ksiądz zajeżdżał do dworu. Widać zmiany poszły w dobrą stronę. Ale co najważniejsze w tym dniu, to święconka. Co powinno się w niej znajdować? Przede wszystkim jajka i kolorowe pisanki, baranek, sól, chleb, wędliny, chrzan, pieprz, buraczki ćwikłowe i czekoladowe króliczki. Wszystko to starannie poukładane w wiklinowym koszyczku, ozdobione piękną serwetą i zielonym bukszpanem, daje urokliwy efekt. W kościołach oprócz poświecenia pokarmów odbywają się adoracje, a rodziny odwiedzają groby bliskich.

Wielka Niedziela -Wielkanoc
Już o północy, z soboty na niedzielę odbywają się w kościołach msze rezurekcyjne głoszące Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. W domach dzień ten ma swój wyjątkowy urok, czas spędza się w gronie najbliższych, na wspólnych rozmowach i odpoczynku. Dzień rozpoczyna się miło świątecznym wielkanocnym śniadaniem z dodatkami ze święconki z dnia poprzedniego. Miłej atmosferze towarzyszy obfitość stołu i nadzieja, jaką niesie wieść o zmartwychwstaniu.

Poniedziałek Wielkanocny - Śmigus Dyngus
W ten dzień wszyscy się radowali i radują po dziś dzień. Zawsze nie obywało się bez zastosowania pobudzającej do życia wody, która symbolizując ozdrowienie, oczyszczenie i źródło życia, była i jest chętnie do moczenia zwłaszcza młodych dziewczyn i wolnych kobiet. Te zajęte zawsze miały specjalne przywileje, bo zamiast wiadra zimnej wody, dostawały, co najwyżej kilka kropel dla zachowania symboliki. W południowej Polsce, Krakowie narodził się także zwyczaj „rękawki”, czyli spotkań mieszkańców na pamiątkę usypania z ziemi noszonej w rękawach koszul kopca Kraka.

Ściąga przepisów wielkanocnych dla spóźnialskich

Jak zwykle, co roku, tak i tym razem nie możesz poradzić sobie z nadmiarem przedświątecznych obowiązków. Nie wiesz jeszcze, jakie sporządzisz potrawy, bo nie masz czasu na szukanie przepisów? Nie wysłałaś jeszcze życzeń do rodziny i znajomych? Jeśli na każde z tych pytań odpowiadasz potwierdzająco jest dla Ciebie jeszcze deska ratunku. Dobrze trafiłaś. Poniżej znajdziesz kilka cennych podpowiedzi.
Czas świąteczny cechuje wyjątkowość, jakiej nie znamy i nie spotykamy, na codzień. Ta wyjątkowość przekłada się głównie na tradycję i obyczaje związane także ściśle ze spożywanymi podczas świąt posiłkami. Aby Twój świąteczny stół był wyjątkowy w te ważne dni podsuwamy Ci kilka przepisów. Łatwych w wykonaniu i zarazem nie czasochłonnych.

Babka marmurkowa
Do wykonania tego smakołyku świątecznego potrzebne nam będą następujące składniki:
200 g cukru kryształu, 200 g masła, 150 g mąki pszennej oraz 150 g mąki ziemniaczanej, 4 jaja kurze, 1 cukier waniliowy mały, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, 1 łyżka ciemnego kakao, 2 łyżki czekolady w proszku oraz 2 łyżki śmietany 18 %.
Żółtka oddzielamy od białek. Miękkie masło (na godzinę przed przygotowaniem ciasta wyciągamy je z lodówki) miksujemy razem z cukrem kryształem oraz z 1 cukrem waniliowym. Ciągle miksując dodajemy powoli po jednym żółtku. Dodajemy przesianą mąkę ziemniaczaną i pszenną połączoną z 1 łyżeczką proszku do pieczenia i delikatnie mieszamy. Formę smarujemy masłem i posypujemy bułką tartą lub zwyczajnie wykładamy papierem do pieczenia. Ubijamy na sztywno pianę z białek i wolno mieszamy z wcześniej wyrobioną masą. Jej połowę oddzielić do osobnego naczynia i dodać 1 łyżkę ciemnego kakao oraz 2 łyżki czekolady w proszku i 2 łyżki śmietany 18 %. Jasną połowę masy ciastowej wylewamy do przygotowanej formy. Dolewamy ciemną masę kakaową i lekko tylko przemieszamy widelcem. Formę z ciastem wkładamy do nagrzanego do 180⁰C piekarnika i pieczemy przez 50 minut. Po upieczeniu możemy posypać babkę cukrem pudrem lub polać przygotowaną polewą. Polecamy do tego rodzaju ciasta polewę z białej czekolady lub marcepanową.

Sałatka z soczewicy
Do tej potrawy potrzebne jest naprawdę niewiele. Szykujemy, zatem po kolei:
1 szklankę zielonej soczewicy, 3 średnie ogórki kiszone, 4 gałązki selera naciowego, 1 średnią czerwoną paprykę, 3 jajka kurze, do przyprawienia estragon, rozmaryn, majonez, sól i pieprz.
Soczewicę moczymy przez 20 minut i gotujemy do momentu, gdy wchłonie całą wodę z garnka.  Po ugotowaniu postawiamy na drobnym sicie do ostygnięcia i odsączenia. W międzyczasie gotujemy na twardo 3 jajka. Po ugotowaniu także pozostawiamy w ostudzenia zalane zimną wodą. Kroimy kolejno w kostkę: jajka, ogórki, paprykę. Dodajemy soczewicę. Seler naciowy dokładnie myjemy i oczyszczamy z grubszych włókien oraz kroimy w drobniutką kosteczkę. Dodajemy do smaku przyprawy, majonez i dokładnie mieszamy.

Wielkanocne śniadanie

Jajka nadziewane
Nadziewane jajka są jednym z tych łatwiejszych do wykonania dań, dających przyjemny nie tylko dla żołądka, ale też dla oka efekt. Najpierw gotujemy na twardo określoną ilość jaj (zależnie od przewidywanej na śniadaniu liczby osób). Nasza propozycja dotyczy 6 jaj. Ugotowane i ostudzone przekrawamy na równe połówki i wyciągamy ze środka żółtko. W zależności od wybranego rodzaju nadzienia postępujemy wedle zaleceń:
Nadzienie rzodkiewkowe – wyciągnięte żółtko ucieramy i mieszamy razem z drobniutko posiekaną cebulką i jej natką oraz 3 łyżkami naturalnego jogurtu. Doprawiamy sola i pieprzem i powtórnie mieszamy. Powstała masą wypełniamy białka jaj i dodajemy po plasterku rzodkiewki i kilka kiełków słonecznika.
Nadzienie sardynkowe – sardynki w oleju z jednej puszki dobrze odsączamy i mieszamy na pastę z żółtkami jaj. Dodajemy kolejno 1 łyżeczkę startego sera Edamskiego, 1 łyżeczkę koncentratu pomidorowego, 1 łyżeczkę majonezu, ½ łyżeczki musztardy i ½ łyżeczki świeżego soku z cytryny. Dodajemy sól i pieprz do smaku. Dokładnie mieszamy i nakładamy powstałą masę do połówek ugotowanych na twardo białek jaj.
Nadzienie grzybowe – 20 dag pieczarek drobno kroimy i podsmażamy na 1 łyżce masła. Odczekajmy, aż ostygną i wymieszajmy je z żółtkiem, posiekaną natką pietruszki, solą, pieprzem i odrobiną majonezu.
Sos chrzanowy
3 jajka, 2 łyżki posiekanej rzeżuchy, 2 łyżki posiekanego szczypiorku, 2 łyżki posiekanego koperku, 1 łyżka świeżego i startego chrzanu, 1 łyżka soku z cytryny, 1 szklanka gęstej i kwaśnej śmietany, cukier, sól, pieprz.
Jajka gotujemy na twardo i odstawiamy do ostygnięcia. Obieramy ze skorupek i każde dzielimy na pół. Wyjmujemy żółtka i po przetarciu ich przez sitko mieszamy z sokiem z cytryny. Dodajemy śmietanę, chrzan, cukier, sól i pieprz. Dokładnie mieszamy wszystkie składniki. Białka drobno siekamy razem z zielenina i mieszamy z sosem chrzanowych.
•••
Podczas dzielenia tych radosnych chwil ze swoimi bliskimi, rozsmakowywania w przygotowanych potrawach nie zapomnij o tym, że czas świąteczny szybko mija. Dobrze jest, zatem nie objadać się zanadto, by po świętach móc spokojnie przejść do codzienności. Rozpychanie żołądków, zwłaszcza teraz, gdy zbliża się wiosna nie jest wskazane zarówno dla Twojej figury jak i zdrowia. Mamy nadzieję, że propozycje życzeń pozwolą Ci na umocnienie więzi rodzinnych i koleżeńskich, a może nawet na ich odnowienie? I to na tyle z naszej strony. Pozostaje rzec jeszcze tylko Wesołego Alleluja!

Wybrane życzenia

Składając osobiście, czy też śląc życzenia świąteczne nie chcesz się rok w rok powtarzać z tym samym „repertuarem”? Zerknij poniżej, a powinnaś znaleźć kilka ciekawych i wesołych przykładów, na życzenia wielkanocne.
Na stole święcone, a obok baranek,
Koszyczek pełny barwnych pisanek
I tak znamienne w polskim krajobrazie
W bukiecie srebrzyste, wiosenne bazie.
Zielony barwinek, fiołki i żonkile
- Barwami stroją uroczyste chwile.
W dom polski wiosna wchodzi na spotkanie,
Gdy wielkanocne na stole śniadanie.

Wielkanoc pachnie wiosna…
To pora tak radosna
Pełna pisanek kolorowych
I prezentów pajączkowych.
Na stole bazie i cukrowy baranek i mnóstwo wody w dyngusowy poranek.

Wesołego królika, co po stole bryka, spokoju świętego i czasu wolnego, życia zabawnego w jaja bogatego i w ogóle wszystkiego kurcze najlepszego!

Smacznego jajeczka Wielkanocnego, dużego zająca czekoladowego,
Zdrowia niezawodnego, wielu radości i przez całe Święta samej wesołości.

Kolorowych jajeczek, wacianych owieczek, rozkicanych króliczków, pyszności w koszyczku! A przede wszystkim udanego uciekania w dniu “wielkiego lania”.

Kiedy Wielka Noc nastanie życzę Wam na Zmartwychwstanie dużo szczęścia i radości, które niechaj zawsze gości w dobrym sercu, w jasnej duszy i niechaj wszystkie żale zagłuszy

Wielkanocnych świąt już pora
Trzeba jaja wyjąć z wora
-pomalować, pofarbować i kobiecie dać spróbować
-żeby potem nie gadała,
Że na Święta jaj nie miała!

Z okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych,
Życzę Wam dużo zdrowia, pogody ducha,
Smacznego jajka, mokrego dyngusa.
I skaczącej kiełbaski.

Smacznego jajeczka Wielkanocnego,
Dużego zająca czekoladowego,
Zdrowia niezawodnego, wielu radości
I przez całe Święta samej wesołości.