Wszelkie oparzenia leczono przykładając świeże liście tej rośliny, a zmęczone długim chodzeniem nogi kąpano w wywarze z kwiatu dziewanny i liści babki. Uważano również, iż przykładanie liści moczonych w occie leczy wrzody, wszelkie fistuły, a nawet wola na szyi. Było i tak, że sok z rozgniecionych kwiatów podawano w winie, nawet przeciw dżumie. Suchy proszek z tej rośliny miał działać skutecznie jako zasypka przy pękaniu sutek u karmiących matek, po uprzednim zwilżeniu ich sokiem z marchwi. Z kwitnienia dziewanny przepowiadano także pogodę na najbliższą zimę. Jeżeli kwiaty były duże i pokrywały prawie całą łodygę, wróżyło to silne mrozy i opady śniegu, a gdy drobne i nieliczne - zwiastowało zimę łagodną i bezśnieżną.

Kwiat dziewanny ma działanie wykrztuśne, zmiękczające, przeciwskurczowe i napotne. Stosowany jest głównie w stanach zapalnych dróg oddechowych oraz przy zaburzeniach przewodu pokarmowego, przy kolce żołądkowej, a także w chorobach wątroby i śledziony. Zewnętrznie w postaci okładów przy chorobach skórnych i nerwobólach.

W warunkach domowych używa się najczęściej kwiatu dziewanny w formie naparu w nieżytach oskrzeli, kaszlu, chrypce i duszności. Parzy się w tym celu łyżkę stołową kwiatu na szklankę wrzątku, pozostawiając napar pod przykryciem przez 20 minut, a następnie po przecedzeniu pije się 2-3 razy dziennie po pół szklanki. Takiego naparu z dodatkiem mleka i miodu można używać przy astmie i duszności, a także płukać nim gardło i jamę ustną przy anginie.

Przepisy
Syrop wykrztuśny z dziewanny
7 g suchego kwiatu dziewanny, 7 g suchego korzenia prawoślazu, 1i 1/2 szklanki wody, 20 dag cukru.
Zioła zalać wodą i gotować przez 20 minut, po czym dodać cukier i odparować aż do otrzymania gęstego syropu. Podaje się syrop po łyżeczce kilkakrotnie w ciągu dnia.

Napar na kaszel
1 łyżka kwiatu dziewanny, ziela tymianku i kwiatu podbiału (w równych częściach) na szklankę wrzątku.
Pije się go co 2 godziny po 1/4 szklanki.

(M.W.)