Miesiąc temu (9 maja 2011) napisałem email do członków Zarządu Polskiego Funduszu Wydawniczego w Kanadzie oraz członków Zarządu Fundacji Turzańskich. Jego intencją nie była krytyka aktualnej działalności obu zasłużonych emigracyjnych fundacji kulturalnych, tylko skromna sugestia, w jakim kierunku powinny zmierzać dzisiaj instytucje polonijne, wobec niepokojącej sytuacji politycznej w Polsce.
Jak dotychczas nie ma reakcji na mój apel, wobec czego zdecydowałem się podać treść listu do wiadomości publicznej, w nadziei, że wywoła to jakąś konstruktywną dyskusję, która mogłaby doprowadzić do ustalenia jednoznacznego stanowiska w sprawie polityki kulturalnej, biorącej pod uwagę aspiracje poprzedzających nas generacji niepodległościowej emigracji.

Drodzy Przyjaciele,

zdecydowałem się podzielić z Wami refleksjami na temat roli polskich fundacji kulturalnych na emigracji. Piszę to jako były członek zarządu Polskiego Funduszu Wydawniczego, jako laureat nagrody Fundacji im. Turzańskich, a także częściowo jako redaktor byłego pisma kulturalnego “List oceaniczny”. Mój niepokój i troskę budzi sytuacja polityczna w Polsce. Na podstawie faktów można przyjąć, że nasza ojczyzna powoli jest degradowana do roli państwa ościennego, podporządkowanego sąsiadom i tracącego status państwa niepodległego, jeżeli w ogóle możemy mówić o niepodległości po 1989 roku. Wiem, zapewne dla części z Was brzmi to drastycznie, ale jeszcze przed niewiele ponad rokiem, sam bym pewnie wyśmiał takie insynuacje. Tragedia, która wydarzyła się w Smoleńsku pozbawiła wielu Polaków złudzeń, co do istoty wolności, którą cieszyliśmy się niemal beztrosko przez dwadzieścia lat. Nie ulega wątpliwości, że Polską rządzi teraz obca agentura, a przynajmniej ekipa gotowa zrezygnować bez żadnego sprzeciwu z wszystkich wartości i przywilejów, o które walczyły całe generacje Polaków, w tym szczególnie niezłomnie emigrantów.
W tej sytuacji uważam za nasz podstawowy obowiązek opowiedzieć się jednoznacznie po stronie patriotycznie nastawionej części społeczeństwa i poprzeć wszelkie niepodległościowe i zmierzające do wyjaśnienia prawdy o smoleńskim zamachu inicjatywy. Winni jesteśmy to nie tylko krajowi naszego miejsca urodzenia, ale przede wszystkim gorącym patriotom, którzy byli założycielami Polskiego Funduszu Wydawniczego oraz Fundacji Turzańskich. Myślę, że znowu wróciliśmy do punktu wyjścia, kiedy to emigracja była głosem sumienia i inspiracji narodu. Dlatego uważam, że emigracyjne instytucje i fundacje kulturalne powinny w pierwszym rzędzie wspomagać pisarzy, intelektualistów i organizacje, które suwerenność i wolność Polski mają głęboko w sercu. Myślę, że nieetyczne jest teraz popieranie oficjalnego nurtu kultury, zdającego się płynąć z dala od niepodległościowej tradycji i ignorującego ciemną stronę polskiej rzeczywistości. Jesteśmy to winni naszym poprzednikom, którzy odeszli wierząc, że ich założycielski wkład zostanie należycie zainwestowany w świętą dla nich sprawę Ojczyzny.
Wybaczcie mi proszę pewien patos tego listu, ale myślę, że takie są potrzeby historycznej chwili.
Z wyrazami przyjaźni, szacunku i pozdrowieniami

Aleksander Rybczyński