Pewne indyjskie plemię stanęło w obliczu takiego samego niebezpieczeństwa jak lud Na’vi. Niestety ten prawdziwy scenariusz raczej nie zakończy się hollywoodzkim happy endem.
Na wschodnich krańcach Indii, w górach w stanie Orisa osiem tysięcy członków plemienia Dongria Kondh mieszka w pokrytych palmowymi liśćmi chatkach z suchego błota, bez prądu i telewizji. Choć żyją daleko od hollywoodzkich wytwórni, ich historia do złudzenia przypomina scenariusz “Avatara”, bijącego właśnie rekordy oglądalności filmu amerykańskiego reżysera Jamesa Camerona.
Filmowe plemię Na’vi rozpaczliwie usiłowało przeszkodzić ludziom w budowaniu kopalni niszczącej ich święte miejsca. Członkom Dongria Kondh zagraża wygnanie z ich terenów przez brytyjski koncern Vedanta Resources, który chce w tych górach wydobywać boksyt.
– Na wzgórzach Niyamgiri w Orisie rozgrywa się dziś tragedia jak z “Avatara”– pomijając wielobarwne lemury, konie o długich trąbach i wojujące roboty – tłumaczy Stephen Corry, szef broniącej autochtonicznej ludności organizacji pozarządowej Survival International.
W poniedziałek 8 lutego Survival International opublikował w poświęconym show biznesowi amerykańskim piśmie “Variety” apel do Jamesa Camerona o pomoc dla tego małego hinduskiego plemienia. “»Avatar« to wizja, ale bardzo realna. W Indiach plemię Dongria Kondh walczy o swoje tereny. (…) Widzieliśmy pański film. Teraz prosimy, by pan zobaczył nasz” – prosi organizacja pozarządowa.
Wzgórza Niyamgiri w Orisie są miejscem kultu jak świątynie, bowiem wedle wierzeń Dongria Kondh mieszka tam duch boga Niyam Raja. Co dzień mieszkańcy modlą się przed drewnianymi figurkami ustawionymi wzdłuż wytyczonych na ziemi ścieżek. U stóp figurek leżą ofiary w postaci owoców i zwierząt.

Dla giganta przemysłu górniczego, koncernu Vedanta Resources, którego prezesem jest hinduski miliarder Anil Agarwal, wzgórza te stanowią przede wszystkim źródło wysokiej jakości boksytu. U ich stóp zbudowano już fabrykę przemieniającą tę skałę w aluminium. Aby ruszyć pełną parą czeka ona na otwarcie kopalni. 120 rodzin z plemienia Dongria Kondh, które przyjęto do pracy, mieszka teraz w betonowych domach.
Vedanta Resources obiecało im infrastrukturę medyczną, szkoły i ziemię, dzięki której będą mogli zająć się rolnictwem. Wiadomo, że wiele dzieci z plemienia Dongria Kondh jest niedożywionych, a zaledwie 5 proc. ludności umie czytać lub pisać.
Tyle że według raportu opublikowanego 9 lutego przez Amnesty International fabryka otwarta w 2006 roku przez Vedanta Resources już zaczęła zanieczyszczać wodę, zagrażając zdrowiu mieszkańców. “Zawsze kąpaliśmy się w rzece. Teraz boję się prowadzić tam dzieci. Moi dwaj synowie skarżą się, że od wody swędzi ich skóra” – twórcy raportu przytaczają skargę jednego z mieszkańców.
Miejscowe organizacje pozarządowe obawiają się też zniknięcia tutejszych gęstych lasów, dzięki którym plemię może się wyżywić. Dongria Kondh żyją ze zbieractwa, a w bogactwie otaczającej ich roślinności znajdują również rośliny lecznicze. Indyjski Instytut Fauny i Flory ostrzegał przed nieodwracalnymi zniszczeniami, jakie poczyni w środowisku naturalnym planowana kopalnia.
5 lutego Kościół Anglii oświadczył, że wycofał swoje akcje z Vedanta Resources (były warte 6 milionów dolarów, czyli 4,4 miliona euro), ponieważ koncern nie spełniał jego oczekiwań w dziedzinie “poszanowania praw człowieka”. Dwa lata wcześniej państwowy fundusz norweski wycofał swój kapitał z tych samych powodów.
Organizacje pozarządowe odkryły też, że członkowie plemienia są zastraszani – pogróżkami nakłania się ich do porzucenia swoich terenów. W odpowiedzi na te krytyki 9 lutego przedstawiciele Vedanta Resources przypomnieli, że koncern zainwestował 10 milionów dolarów w ochronę wzgórza, i że otwarcie kopalni “przyspieszy rozwój gospodarczy lokalnych wspólnot”. Realizacja projektu, zatwierdzonego w sierpniu 2008 roku przez indyjski Sąd Najwyższy, powinna rozpocząć się za kilka miesięcy. (…)