Co chciałabyś zmienić w swoim wyglądzie? Na liście wymienianych przez kobiety problemów estetycznych cellulit ma gwarantowane wysokie miejsce.
Zwykle przypominamy sobie o nim na wiosnę, kiedy perspektywa odsłaniania ciała w skąpych, letnich ubraniach staje się coraz bliższa. W szatniach klubów fitness ukradkiem popatrujemy na nogi innych kobiet i niemal u każdej zauważamy charakterystyczne pofałdowania przypominające skórkę pomarańczy. Rzeczywiście, cellulit to problem większości kobiet. Czy to znaczy, że walka z nim nie ma sensu? Nie! Podstawą jest jednak skuteczny plan obejmujący kompleksowe działania: pielęgnację, dietę i sport.
Cellulit (skórka pomarańczowa) - właściwa medyczna nazwa to lipodystrofia – nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, występujące razem z obrzękowo-włóknistymi zmianami tkanki podskórnej. Pojawia się po okresie dojrzewania. Efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków, ramion i sutków. Na skórze tych partii ciała mogą być widoczne guzki i zgrubienia, czasami mogą one powodować ból.
Schorzenie występuje przede wszystkim wśród kobiet i młodych dziewcząt i powodowane jest przez nadmiar estrogenów w ichorganizmie. Rzadko występuje u mężczyzn.
Pół godziny dla urody
Już tyle wystarczy, by skutecznie wyeliminować cellulit. Nie wierzysz? Kluczem do sukcesu jest systematyczność. 30 minut wystarczy, by dwa razy dziennie nałożyć na ciało antycellulitowy preparat i wykonać masaż.
Sama aplikacja kremu nie wystarczy, choć jego wybór ma znaczenie. Jakich składników szukać? Kofeina i guarana przyspieszają spalanie tłuszczu, miłorząb japoński wygładza skórę, a wyciąg z bluszczu usprawnia mikrokrążenie. Najnowsze preparaty wyróżniają się ścisłą specjalizacją - silnie działająca kuracja w ampułkach, krem na dzień i na noc.
Przede wszystkim jednak powinnaś wybrać kosmetyk, którego zapach i konsystencja ci odpowiadają - wówczas codzienna pielęgnacja stanie się przyjemnością. Choć rano trudno zmobilizować się do powolnego wcierania kremu, naprawdę warto poświęcić temu czas.
Masaż pobudza krążenie krwi i limfy, a także usprawnia wydalanie z organizmu toksyn. Jeśli proces ten nie przebiega prawidłowo i do komórek nie dociera odpowiednia ilość tlenu, zaburza się spalanie tłuszczu, czego efektem jest właśnie skóra jak skórka pomarańczy.
Zacznij od okrężnych ruchów, kierując się od kostek do bioder i pośladków. Kolejny etap to ugniatanie i lekkie szczypanie. Możesz też wspomóc się jednym z wielu dostępnych w sklepach urządzeń. Z intensywnego masażu zrezygnuj, jeśli Twoim problemem są pękające naczynka. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, żeby skorzystać z ujędrniającego działania zimnej wody; regularne kończenie mycia chłodnym prysznicem doskonale wpłynie na kondycję skóry. Do planu domowej pielęgnacji antycellulitowej dodaj jeszcze peeling, który powinnaś wykonywać dwa razy w tygodniu.
Akcja bikini
Do wakacji coraz bliżej, a domowa pielęgnacja nie wystarcza? A może zależy Ci na wyjątkowo szybkich efektach? W takiej sytuacji czas na skorzystanie z oferty salonów kosmetycznych. Zabiegi antycellulitowe zajmują ważną pozycję w ofercie każdego z nich. Znajdziesz je zarówno w niewielkich, osiedlowych gabinetach, salonach znanych marek jak i w ekskluzywnych ośrodkach SPA oraz w klinikach medycyny estetycznej. Różnią się nie tylko ceną, ale przede wszystkim stosowanymi metodami. Łączy je jedno: są wykonywane w seriach, więc musisz liczyć się z koniecznością zarezerwowania czasu na kilka wizyt. Dodatkowo, ich skuteczność uzależniona jest od trybu życia; by uzyskać zadowalające efekty należy zadbać o odpowiednią ilość ruchu oraz właściwą, niskokaloryczną dietę.
Tradycyjne
W tej grupie znajdziesz przede wszystkim zabiegi oparte na masażu manualnym, maskach i peelingach. Jako element dodatkowy pojawia się aromaterapia, do preparatów dodawane są olejki eteryczne. Kosmetyczka zaczyna od peelingu, następnie aplikuje kosmetyk wyszczuplający. Często dla wzmocnienia działania aktywnych składników stosuje się też owijanie folią lub specjalnymi bandażami. Popularne są również maski algowe. Uzupełnieniem zabiegu jest masaż o działaniu drenującym i relaksującym. Możesz też liczyć na takie dodatki jak masaż płynną czekoladą lub rozgrzanymi kamieniami.
W tej grupie znajdziesz m.in.: body wrap, drenaż limfatyczny, masaż z użyciem olejków eterycznych.
Nowoczesne
To przede wszystkim zabiegi z wykorzystaniem najnowszej technologii; specjalistyczne urządzenia pozwalają dokładnie zbadać ciało i dopasować zabieg do indywidualnych potrzeb klientki. Możesz też liczyć na modelowanie poszczególnych partii ciała: np. pośladków lub ud. Najczęściej wykorzystywane są ultradźwięki oraz elektrostymulacja. Odpowiednio kierowane ultradźwięki rozbijają tkankę tłuszczową; kolejny etap do drenaż limfatyczny. Dzięki temu tłuszcz uwolniony pod wpływem ultradźwięków jest odprowadzany. Tego typu zabiegi przeznaczone są szczególnie dla osób, którym zależy na wyszczupleniu określonej partii ciała. Elektrostymulacja nie ma tak silnego działania wyszczuplającego, najlepiej sprawdza się u osób o prawidłowej wadze, pozwala zredukować cellulit i wymodelować sylwetkę.
W tej grupie zabiegów znajdziesz m.in.: pro-slim, bella contour, endermologia.
Medyczne
Ta grupa obejmuje zabiegi wykonywane przez wyspecjalizowanych lekarzy w klinikach medycyny estetycznej. Niekiedy też lekarze współpracują z salonami kosmetycznymi, jednak dokładne sprawdzenie kwalifikacji osoby prowadzącej kurację jest niezwykle ważne. Dobry specjalista powinien też zadać wiele pytań dotyczących stanu zdrowia, przyjmowanych leków, alergii. Nie należy się jednak obawiać; zabiegi są w pełni bezpieczne, a przede wszystkim - wyjątkowo skuteczne, nawet u osób borykających się z zaawansowanym cellulitem. W zakresie likwidacji cellulitu medycyna estetyczna oferuje przede wszystkim zabiegi oparte na ostrzykiwaniu skóry substancjami aktywnymi, które przyspieszają spalanie tłuszczu i poprawiają krążenie. Możliwe jest także wstrzyknięcie preparatu rozbijającego tkankę tłuszczową; następnie naturalne mechanizmy organizmu usuwają uwolniony tłuszcz. W klinikach medycyny estetycznej można też skorzystać z odsysania tłuszczu z określonych partii ciała. Zabieg ten nie jest stricte antycellulitowy, choć redukcja skórki pomarańczowej jest jednym z efektów. W tej grupie zabiegów znajdziesz m.in.: liposukcja, lipoliza, mezoterapia.
Wspomaganie
Z pewnością wiesz, jak ważna jest odpowiednia dieta. Ograniczasz zbędne kalorie, wykreślasz z menu słodycze i tłuste potrawy. To oczywiście podstawa, ale możesz też wspomóc się suplementami.
W aptekach i sklepach kosmetycznych znajdziesz wiele preparatów: kapsułki, saszetki do rozpuszczania, odchudzające herbatki. Który wybrać? Szukaj w nich takich składników jak olej z ogórecznika, wyciąg z miłorzębu japońskiego, zielonej herbaty. L-karnityna, wchodząca w skład wielu suplementów, działa tylko wtedy, gdy ćwiczysz. Podobnie jak tzw. spalacze tłuszczu. Jeśli nie prowadzisz aktywnego trybu życia lepiej wybrać suplementy bogate w przeciwutleniacze. Przede wszystkim jednak unikaj preparatów sprzedawanych w internecie, reklamowanych jako metoda na trwałe pozbycie się cellulitu już w kilka tygodni. Lepiej kupić w aptece produkt sprawdzony i dokładnie przebadany.
Triki psychiki
Dbasz o dietę, uprawiasz sport, ale to jeszcze nie wszystko. Czy wiesz, że na skuteczność walki z cellulitem ma też wpływ Twoja psychika? Nie wierzysz? Znaczenie wewnętrznej motywacji dla wyników naszych działań jest nie do przecenienia. Potwierdzają to też zawodowi sportowcy, którym w przygotowaniach towarzyszą nie tylko trenerzy, ale też psycholodzy. Jak wykorzystać siłę drzemiącą w naszym wnętrzu?
Wyznacz sobie realistyczny cel. Jeśli w miesiąc chcesz stracić 10 kg, ujędrnić ciało i radykalnie zmienić tryb życia to na pewno spotka Cię rozczarowanie i szybko zrezygnujesz ze swoich postanowień. Porównuj się mądrze. Oglądasz zdjęcia modelek, porównujesz swoją sylwetkę do figury Madonny? Nie zapominaj, że gwiazdy mają osobistych trenerów i dietetyków, a dbaniu o ciało mogą poświęcić cały dzień. Weź też pod uwagę, że nad sesjami zdjęciowymi pracuje sztab profesjonalistów. Lepiej porównywać się z koleżankami o podobnym wieku i typie sylwetki; jeśli masz mocną budowę ciała nigdy nie będziesz wyglądała tak, jak Twoja filigranowa przyjaciółka.
Nagradzaj się. Od miesiąca nie opuściłaś żadnego treningu? Ograniczyłaś wizyty w fast foodach? Każdy taki sukces zasługuje na nagrodę. Zafunduj sobie aromatyczny masaż w gabinecie kosmetycznym lub kup najmodniejszy gadżet sportowy. Twoja motywacja do ćwiczeń od razu wzrośnie! Myśl pozytywnie. Wyobrażaj sobie swoją zgrabną i szczupłą sylwetkę, pomyśl jak dobrze będziesz się czuła w bikini. Ze swojego słownika wykreśl takie słowa jak: muszę, nie wolno. Zamiast: muszę schudnąć, pomyśl - chcę zadbać o swoje zdrowie i dobry wygląd.
Anna Błaszczyńska
Powstawanie Cellulitis - cellulit
Zanim przejdę co zagadnienia cellulitis muszę podać trochę informacji na temat tkanki łącznej właściwej i tłuszczowej, a także struktury skóry.
Tkanka tłuszczowa (textus adiposus) należy do tkanki łącznej. Jak sama nazwa wskazuje jest to tkanka zawierająca tłuszcz. Tłuszcz jest składnikiem energetycznym, zatem tkanka tłuszczowa stanowi rezerwuar materiału energetycznego, wystarczający na około 40 dni. Tkanka tłuszczowa ma budowę płacikową, czyli zrazikową, bowiem komórki tłuszczowe są zorganizowane w pewne grupy pooddzielane tkanka łączną właściwą. W tkance łącznej właściwej przebiegają nerwy i naczynia krwionośne oraz limfatyczne. U kobiet tkanka tłuszczowa stanowi około 20-25% masy ciała, u mężczyzn 15-20% masy ciała.
Wyróżnia się tkankę tłuszczową żółtą i brunatną.
Tkanka tłuszczowa żółta posiada barwę dzięki obecności w tłuszczu karotenoidów (lipochromy). Tkanka to zespół komórek wyspecjalizowanych do spełniania określonych funkcji. Tkanka tłuszczowa żółta zbudowana jest z komórek tłuszczowych – adipocytów. Adipocyty powstają z komórek mezenchymatycznych, przekształcających się w lipoblasty. Adipocyty wypełnione są lipidami, a ich kształt jest wielokątny, wielkość od 20 do 120 um. Tłuszcz jest zgromadzony w adipocytach w postaci 1 kropli, otoczonej rąbkiem cytoplazmy. W strukturze adipocytów widoczny jest aparat Golgiego, nitkowate mitochondria i gładka siateczka śródplazmatyczna (retikulum endoplazmatyczne agranularne).
W adipocytach gromadzony jest tłuszcz w postaci estrów kwasów tłuszczowych. Zachodzi w nich także synteza lipidów (lipogeneza) oraz rozkład tłuszczów (lipoliza). Tłuszcz do adipocytów dociera za pomocą limfy i krwi. Tłuszcz transportowany jest do adipocytów w formie maleńkich kropelek – chylomikronów (kropelki o średnicy 100 do 500 mikrometrów /um/) i lipoprotein o średnicy 20-500 nanometrów /nm/. Wyróżniamy lipoproteiny o bardzo małej gęstości VLDL (very low density lipoprotein), lipoproteiny o małej gęstości LDL (low density lipoprotein) i lipoproteiny dużej gęstości (high density lipoprotein).
LDL (beta-lipoproteiny) stanowią 50-70% ogólnej ilości lipoprotein. HDL (alfa-liporoteiny) stanowią 18-30% ogólnej ilości lipoprotein. Prawidłowe stężenie lipidów w surowicy krwi waha się w granicach od 4,0 do 10 g/l (400-1000 mg%). Cholesterol całkowity 150-180 mg% tj. 3,9-7,2 mmol/l.
Zarówno lipoproteiny jak i chylomikrony są rozkładane przez lipazę lipoproteinową do glicerolu i kwasów tłuszczowych. Proces ten odbywa się w naczyniach krwionośnych tkanki tłuszczowej. Po transporcie przez błony komórkowe adipocytów, kwasy tłuszczowe są estryfikowane alfa-glicerolem w cytoplazmie z powrotem do lipidów. Adipocyty mają zdolność wytwarzania kwasów tłuszczowych z glicerolu.
Noradrenalina aktywuje cyklazę adenylową, które prowadzi do syntezy cyklicznego adenozyno-mono-fosforanu cAMP. cAMP uaktywnia lipazę triglicerydową, hydrolizującą tłuszcze do kwasów tłuszczowych i glicerolu. Kwasy tłuszczowe są transportowane do krwi, gdzie łączą się z białkiem tworząc liporotiny. Lipoproteiny transportują je do narządów docelowych, gdzie potrzebne jest wytworzenie energii. Horomon przyasadki – lipotropina LTH przyczynia się do lipolizy, czyli rozkładu tłuszczu.
Tkanka tłuszczowa brunatna jest szczególnie dobrze rozwinięta u płodu i niemowląt, potem zanika. U dzieci i dorosłych występuje pod skórą w okolicy międzyłopatkowej, szyi, śródpiersia, w pobliżu dużych tętnic i w okolicy nerek. Tkanka tłuszczowa brunatna nie jest odpowiedzialna za otyłość, a jej główna rola polega na produkowaniu ciepła. Jest też dobrze rozwinięta u zwierząt przechodzących hibernację (zapobiega nadmiernemu wyziębieniu ciała). Komórki tkanki tłuszczowej brunatnej (lipocyty) mają w cytoplazmie liczne krople tłuszczu i są silnie ukrwione. Mitochondria są liczne i dobrze rozwinięte. Jądro leży centralnie, a nie tak jak w komórkach tkanki żółtej – peryferyjnie. Pod wpływem noradrenaliny w komórkach zachodzi lipoliza, czyli rozpad tłuszczów oraz ich utlenianie z wyzwoleniem energii cieplnej, która szybko zostaje oddana do krwi.
Tkanka łączna właściwa (textus coniunctivitus) charakteryzuje się szczególnie dobrze rozwiniętą istotą międzykomórkową. Istota międzykomórkowa leży między komórkami i składa się z istoty podstawowej oraz z włókien. Tkanka łączna łączy więc inne tkanki, stanowi zrąb (rusztowanie) i ochronę dla innych tkanek oraz organów. Transportuje też składniki odżywcze i metabolity. Przez tkankę łączną przebiegają naczynia i nerwy. Powstaje z mezenchymy. Dzieli się na tkankę łączną właściwą luźną i tkankę łączną właściwą zbitą.
Istota podstawowa tkanki łącznej wygląda jak żel. Ma zdolność wiązania wody. W tym żelu zanurzone są rozmaite włókna i komórki tkanki łącznej. Głównymi składnikami istoty podstawowej są glikozaminoglikany GAG i glikoproteiny. Do glikozaminoglikanów należą siarczany chondroityny, siarczan dermatanu, siarczan keratanu i kwas hialuronowy. Połączenia glikozaminoglikanów z białkami noszą nazwę proteoglikanów.
Zarówno chondroityna, glukozoamina jak i kwas hialuronowy stanowią składnik wielu suplementów, kosmetyków i leków, zalecanych do regeneracji i odżywiania skóry oraz chrząstek. O ile ich podawanie dotkankowe – np. do stawów, do wnętrza skóry (pozajelitowe) jest uzasadnione naukowo i przynosi efekty, to jednak zażywanie ich doustne jest mało racjonalne i bezsensowne, bowiem i tak zostają strawione w przewodzie pokarmowym do składników prostych, nieaktywnych farmakologicznie. Dawanie ich na skórę w ogóle mija się z celem i jest niepoważne, bowiem skóra nie przepuszcza tak dużych cząsteczek. Gdyby przez skórę przenikały spore cząsteczki chemiczne nie pełniłaby ona funkcji ochronnej i obronnej dla ustroju. Zbędne by było w ogóle istnienie skóry. Organizm nie utrzymałby homeostazy (równowagi wewnątrzustrojowej, dynamicznej stałości środowiska wewnętrznego).
Obok istoty międzykomórkowej w tkance łącznej właściwej znajdują się włókna białkowe. Są to włókna kolagenowe, włókna siateczkowe, włókna sprężyste, włókna oksytalanowe i elauninowe.
Włókna kolagenowe zbudowane są z kolagenu. Kolagen stanowi 25% wszystkich białek organizmu. Zbudowany jest z aminokwasów, przede wszystkim glicyny (30-35%), proliny (12%), hydroksyproliny (10-11%) i alaniny (11%). Kolagen ma postać helisy, zbudowanej z trzech spiralnie zwiniętych dookoła siebie łańcuchów polipeptydowych. Makrocząsteczka kolagenu nosi nazwę tropokolagenu. Enzym rozkładający kolagen nosi nazwę kolagenazy. Wytwarzany jest przez komórki ustroju zawierające lizosomy, niektóre bakterie i grzyby. Kolagenaza jest niezbędna do degradacji włókien kolagenowych, np. podczas odnowy. Niestety jest to proces długotrwały i ograniczony. Kolagen jest wytwarzany przez komórki tkanki łącznej – fibroblasty. Do syntezy (proces hydroksylacji proliny i lizyny do hydroksyproliny i hydroksylizyny) niezbędna jest witamina C (kwas askorbinowy – ascorbic acid). Stąd polecane jest przy artrozach, trudno gojących się ranach, złamaniach – zażywanie witaminy C. Stąd też przypisuje się witaminie C właściwości opóźniające starzenie skóry. Zwiotczenie skóry jest bowiem spowodowane brakiem odnowy włókien kolagenowych i spadkiem ich elastycz
ności.
Kolagen buduje skórę, kości, chrząstki, naczynia krwionośne, a nawet zęby. Kolagen nie należy do białek pełnowartościowych, ponieważ nie zawiera cysteiny i aminokwasów aromatycznych.
Częściowy rozkład kolagenu daje żelatynę. Ogrzanie w obecności wody rozrywa mostki wodorowe. Tropokolagen rozpada się na pojedyncze łańcuchy. Żelatyna jest trawiona i przyswajana przez nasz organizm, natomiast kolagen nie jest (praktycznie) trawiony przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka. Enzymy proteolityczne trzustki nie trawią kolagenu. Pepsyna i papaina trawią go bardzo wolno.
Z tropokolagenu zbudowane są również włókna siateczkowe (retikulinowe); są jednak cieńsze od włókien kolagenowych. Stanowią zrąb dla większości organów wewnętrznych. Budują podścielisko łącznotkankowe skóry.
Włókna sprężyste zbudowane są z glikoproteiny – elastyny. Włókna elastynowe budują ścięgna, tętnice i wiązadła. Wchodzą również w skład skóry właściwej (podścielisko łącznotkankowe). Cechuje je duża rozciągliwość. Elastyna składa się przede wszystkim z glicyny, proliny i lizyny.
W skórze właściwej jest dwie strefy:
1. Strefa brodawkowata – zbudowana z tkanki łącznej właściwej luźnej, warstwa ta tworzy wpuklenia w kierunki naskórka (tzw. brodawki). Zawiera fibroblasty (wytwarzające proteoglikany i włókna białkowe), makrofagi, komórki tuczne (mastocyty = labrocyty, wytwarzające heparynę, leukotrieny, histaminę, prostaglandyny), komórki plazmatyczne (plazmocyty, produkujące immunoglobuliny) i leukocyty (komórki napływowe).
2. Strefa siateczkowata złożona z tkanki łącznej właściwej zbitej, bogata we włókna kolagenowe i elastynowe (sprężyste). Tkanka łączna skóry właściwej zawiera istotę miedzykomórkową bogatą w siarczan dermatanu.
Warstwa podskórna (subcutis) nieprawidłowo nazywana tkanką podskórną, zbudowana jest z tkanki łącznej właściwej i tkanki tłuszczowej. Zraziki tkanki tłuszczowej poprzedzielane są zbitą tkanką łączną właściwą (o strukturze włóknistej). W przestrzeniach międzyzrazikowych rozmieszczone są części wydzielnicze gruczołów potowych, nerwy i naczynia krwionośne oraz limfatyczne.
Cellulit (cellulitis) - nazwa pochodzi od łac. Cellula, czyli komórka, bowiem powierzchnia skóry wykazuje jakby podzielenie na segmenty, komórki (komórkowatą powierzchnię).
Cellulit pojawia się u kobiet, w każdym wieku, począwszy od okresu pokwitania (dojrzewania). Są to zaburzenia strukturalne i chemiczne tkanki łącznej właściwej i tłuszczowej. Objawia się zwłóknieniami, stwardnieniami i wadliwym rozmieszczeniem elementów tkankowych. Adipocyty są przerośnięte. Tłuszcz odkładany w adipocytach przerośniętych składa się przede wszystkim z kwasów tłuszczowych nasyconych. Spada udział kwasów tłuszczowych nienasyconych. Zraziki tkanki tłuszczowej są otoczone zbitymi, łukowato wygiętymi włóknami kolagenowymi, z charakterystycznymi guzkami, uciskającymi naczynia krwionośne. U mężczyzn cellulit występuje rzadko, właściwie jest następstwem zażywania niektórych leków i zatruć.
źródło obrazka: http://www.med-ars.it
źródło obrazka: http://www.globalhealthremedies.com
Obydwa rysunki dobrze przedstawiają powstawanie cellulitu. Na górnym obrazku przedstawiony ucisk na naczynia krwionośne i powstawanie włóknistych łukowatych otoczek wokół zrazików tkanki tłuszczowej. Na dolnym rysunku widać listewki włókniste dzielące tkankę tłuszczową na segmenty, co odzwierciedla się komórkowatością powierzchni skóry.
Przyczyny cellulitu:
1. Spożywanie pokarmów zanieczyszczonych substancjami hormonopodobnymi zaburzającymi równowagę hormonalna ustroju i homeostazę, np. mięsa ze zwierząt karmionych paszami z dodatkiem substancji hormonopodobnych, używanie kosmetyków zawierających składniki zakłócające gospodarkę hormonalną.
2. Spożywanie pokarmów zawierających tłuszcze modyfikowane chemicznie, wzbogacane w kwasy tłuszczowe nasycone, uwodornione i konserwanty mające wpływ na receptory hormonów sterydowych.
3. Okres dojrzewania lub przekwitania, kiedy to następuje przebudowa gospodarki hormonalnej. Estrogeny sprzyjają powstawaniu cellulitu, a gestageny (progesteron) sprzyjają kumulacji (zatrzymaniu) wody w tkance łącznej właściwej i tłuszczowej.
4. Długotrwała depresja i stres wpływają na poziom katecholamin i sprzyjają rozwojowi cellulitis.
5. Mała aktywność ruchowa sprzyja zaburzeniom krążenia krwi i limfy i rozwojowi cellulitis.
6. Niedobór witaminy F powoduje cellulitis.
Objawy i etapy cellulitis:
1. Skórka pomarańczowa; zastoje limfy i krwi, czasem wysięk okołonaczyniowy, rozbudowywanie się adipocytów, czyli komórek tłuszczowych, obrzęki na tle zaburzeń krążenia chłonki (limfy) i krwi.
2. Dalszy rozrost tkanki tłuszczowej powoduje zwężenie (uciskanie) naczyń krwionośnych i wadliwe krążenie krwi oraz limfy w obrębie skóry właściwej i warstwy podskórnej. Odkładanie i lipoliza tłuszczów w tkance tłuszczowej na skutek zaburzeń krążenia miejscowego zostaje poważnie zakłócone. Powstają lokalne obrzęki i wyniosłości łącznotkankowe co przejawia się pogłębieniem skórki pomarańczowej i rozwijaniem komórkowatości powierzchni skóry.
3. Kumulacja włókien białkowych wokół zrazików tkanki tłuszczowej, zwłóknienia warstwy podskórnej; pogłębienie niedokrwienia pewnych partii skóry i tkanki tłuszczowej.
4. Stwardnienie włókien białkowych łącznotkankowych. Objawy bólu i drętwienia kończyn. Mrowienie skóry na skutek ucisku guzkowatych włókienek kolagenowych na naczynia i nerwy.
5. Otyłość, niewłaściwe opracowane kuracje odchudzające.