Białoruś to dzisiaj dla polskich turystów kraj praktycznie niedostępny, a szkoda. Jest wspaniały, a ludzie są bardzo przyjacielscy. Co prawda warunki hotelowe są co najmniej średniej klasy, a podawanie śniadania, które dokładnie przypomina doborem potraw obiad, zadziwia wszystkich, jednak widoki rekompensują niedogodności.

Jadąc na Białoruś koniecznie trzeba zaplanować na trasie swojej podróży odwiedzenie Nowogródka, gdzie mieszkał i tworzył Adam Mickiewicz, a także  choćby tylko chwilowy postój nad jeziorem Świteź.

Jezioro Świteź to jedno z najbardziej urokliwych miejsc na Białorusi
Według legendy, na miejscu jeziora Świteź stało miasto, piękne jak marzenie. Pewnego razu na nowogródzką ziemię przyszli najeźdźcy. Starzy i młodzi poszli walczyć, a w mieście zostały tylko bezbronne żony i córki. Kiedy najeźdźcy znaleźli się przed bramą, a świtezianki gotowe już były umrzeć w płomieniach, ale nie poddać się wrogom, wydarzył się cud. Ziemia rozstąpiła się i pochłonęła miasto, by nie oddać go wrogowi. Na jego miejscu zaś rozlało się nadzwyczajnie piękne jezioro, na którego przejrzystej powierzchni pojawiły się kwiaty, jakich nie ma nigdzie indziej.
Polacy, którzy odwiedzają Białoruś i jadą nad jezioro Świteź, opowiadają sobie tę legendę i koniecznie recytują Adama Mickiewicza. Co ciekawe, jezioro ma mnóstwo uroku o każdej porze  roku. Wokoło cisza i spokój. W oddali majaczy jeden jedyny ośrodek wypoczynkowy wybudowany nad brzegiem. Zaglądają tam nieliczni turyści.
Jezioro Świteź znajduje się na granicy rejonów nowogródzkiego i korelickiego, 20 km na południowy wschód od Nowogródka. Leży na wododziale Niemna i Szczary, w dorzeczu Mołczadzi, na terenie Świteziańskiego Parku Krajobrazowego. Jest pochodzenia krasowego - powstało w wyniku oberwania ziemi do podziemnej pustej przestrzeni. W pobliżu nie ma wielkich jezior i rzek, nie wpada do niego żadna rzeka, a wypływa jedynie Swarotew - dopływ Mołczadzi.
Poziom wody jest praktycznie zawsze taki sam. Leży na południowym stoku Wysoczyzny Nowogódzkiej, na wys. 258 m n.p.m. i ma kształt zbliżony do koła.  W jeziorze i jego pobliżu rośnie znaczna liczba roślin reliktowych. Co ciekawe, jak twierdzą  mieszkańcy okolicznych miejscowości, jezioro jest rajem dla wędkarzy. Można w nim złapać płoć, wzdręgę, karasia, szczupaka, okonia i lina.
20 kilometrów  od jeziora Świteź znajduje się Nowogródek - tak bardzo kojarzony z Adamem Mickiewiczem. Koniecznie trzeba tam odwiedzić Dworek Mickiewicza.  Budynek zbudowano w drugiej połowie  XIX w. na miejscu spalonej siedziby rodziny Mickiewiczów z XVIII w. Przy odbudowie zachowano kształt poprzedniego budynku. Ganek został zabudowany. W tym miejscu spędził poeta młodość. Obecnie mieści się w nim Muzeum Adama Mickiewicza. Obok stoją zrekonstruowane: lamus, oficyna, altanka i studnia.
dąc dalej śladami wieszcza, warto zajrzeć do kościoła farnego, gdzie został ochrzczony. W zewnętrzną ścianę kościoła wmurowana jest tablica informująca o zaślubinach króla Władysława Jagiełły z Sońką Holszańską, jakie miały miejsce w nowogródzkiej farze w 1422 r.  W bocznej kaplicy znajduje się uwieczniony przez Mickiewicza w inwokacji do “Pana Tadeusza” cudowny obraz Matki Boskiej Nowogródzkiej.
Niesamowite wrażenie robią także ruiny zamku wybudowanego przez Mendoga z połowy XIII w. Zachowały się  ruiny dwóch wież: Szczytowej i Kościelnej, wały ziemne i głęboka fosa. Zamek wysadzili w powietrze Szwedzi w 1706 r. Z zamkowej prawosławnej cerkwi zachowały się fundamenty. Z zamkowego wzgórza roztacza się wspaniały widok na miasto.

Elżbieta Podolska