Już 50 tys. osób zarezerwowało bilety na wystawę obrazów Caravaggia na rzymskim Kwirynale, która będzie otwarta do 13 czerwca. To jedno z największych wydarzeń kulturalnych w Europie w najbliższych tygodniach.

Ekspozycja 24 dzieł genialnego malarza w salach wystawowych dawnych stajni królewskich przy pałacu na Kwirynale uświetni przypadającą w tym roku 400. rocznicę jego śmierci. Organizatorzy wystawy są przekonani, że pod względem liczby zwiedzających pobije ona wszelkie rekordy.
Prace Caravaggia, jednego z najwybitniejszych twórców wczesnego baroku, sprowadzono do Wiecznego Miasta z nowojorskiego Metropolitan Museum, Ermitażu w Petersburgu, a także z Berlina i Florencji. Mediolańska Biblioteca Ambrosiana po raz pierwszy wyraziła zgodę, aby jej podwoje opuścił, właśnie w związku z wystawą, obraz “Kosz z owocami”.
“To prawdziwy Caravaggio, najprawdziwszy, pewny” - zapewnił dyrektor Muzeów Watykańskich Antonio Paolucci, główny kustosz ekspozycji. Gwarancje, jakich udzielił, wynikają z licznych kontrowersji, dotyczących autentyczności części jego prac. Wynikają one z tego, że Caravaggio pozostawił swój podpis tylko na dwóch swych obrazach.
Z okazji tego wielkiego wydarzenia władze włoskiej stolicy przygotowały specjalne informatory z trasą zwiedzania, na której zaznaczono, w których kościołach i pałacach można zobaczyć 15 innych obrazów artysty, znajdujących się tam na stałe.
“Dzięki temu cały Rzym stanie się muzeum Caravaggia” - powiedział asesor do spraw kultury we władzach miasta Umberto Croppi.
Jednocześnie w związku z wybuchem nowej fali zainteresowania malarzem wielu badaczy podjęło wnikliwe studia nad jego techniką malarską. Analizom poddano także jego szczątki, by ustalić przyczynę śmierci. Według niektórych uczonych wiele wskazuje na to, że wbrew utrwalonej legendzie o jego awanturniczym, burzliwym życiu, był on głęboko religijny.
http://www.youtube.com/watch?v=91xly2DwNl8
http://www.reuters.com/article/slideshow?articleId=USTRE61N4NZ20100224#a=1
Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571-1610) urodził się w wiosce Caravaggio w Lombardii.
Caravaggio był mistrzem i diabłem, świętym i bezbożnikiem, uchodził za murarza i syna szlacheckiego rodu, zakonnika i zabójcę. Jest on prototypem artysty- buntownika, burzyciela ustanowionego porządku, odrzucającego sztukę swych poprzedników. Uważa się go nawet za pierwszego nowożytnego artystę, który przeciwstawił się tradycji oraz wszelkim autorytetom. Stworzył on nowy kierunek w malarstwie europejskim. Dziełom o jasnych barwach, o uczonych tematach, które nadal tryumfują w tym okresie utrzymywania się mody manierystycznej, przeciwstawia on malarstwo zbudowane z mroku i światła, co objawiało się wysokim realizmem jego dzieł.
Caravaggio interpretuje motywy religijne i mitologiczne, przenosząc je w plebejski świat wzorowany na tym, w którym sam żyje. Zamiast idealizować, jak Rafael i inni artyści renesansu, tworzył dzieła religijne głęboko zakorzenione w rzeczywistości. Wbrew kanonom malowane przez artystę święte postacie to ludzie z ludu , o pospolitych twarzach, brudnych nogach i zniszczonych, spracowanych dłoniach. Pierwszym z takich nowatorskich obrazów było dzieło Maria Magdalena pokutująca, ukazujące świętą w momencie, gdy porzuca życie jako kurtyzana i siedzi na podłodze, płacząc, pośród rozrzuconych dookoła klejnotów. Obraz poprzedził kolejne w tej samej manierze: Święta Katarzyna, Nawrócenie Marii Magdaleny, Judyta odcinająca głowę Holofernesowi, Poświęcenie Izaaka, Ekstaza św. Franciszka z Asyżu, Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu.
Caravaggio malował to, co ziemskie, doczesne, odrzucał to, co mistyczne. I tak np. do namalowania obrazu Śmierć Marii wykorzystał zwłoki utopionej prostytutki. Obraz wywołał oburzenie ówczesnych funkcjonariuszy kościelnych. Spuchnięte, rozkładające się zwłoki kłóciły się z wyobrażeniem wniebowzięcia Maryi. Postacie na obrazie opłakują śmierć, a powinni się cieszyć z wniebowzięcia. Przedstawił sytuację oczami zwykłego śmiertelnika.
O ile dramatyczna intensywność była doceniana, o tyle realizm przez niektórych był uznawany za wulgarny i tym samym nie do zaakceptowania. Dotyczyło to między innymi obrazu Święty Mateusz i anioł, który przedstawiał świętego jako łysego chłopa o brudnych nogach w towarzystwie skąpo odzianego wyuzdanego chłopca-anioła. Pierwsza wersja dzieła została odrzucona i musiała być przemalowana, w miejsce jej powstał obraz Inspiracja świętego Mateusza. Podobny los spotkał dzieło Nawrócenie świętego Pawła.
Innym przykładem nowatorskiego stylu artysty jest obraz Powołanie Św. Mateusza- jeden z obrazów cyklu, przedstawiającego sceny z życia apostoła. Treścią dzieła jest scena, w której Chrystus powołuje do służby Mateusza. Artysta umiejscawia akcję w ciemnej spelunce, w centrum widać grupę szulerów, którzy nie zauważają wejścia Jezusa i Św. Piotra. Caravaggio ukazuje tu, że dla Boga liczy się nawrócenie złych, a nie przyciągnięcie nieskazitelnych.
W obrazie Wskrzeszenie Łazarza Caravaggio posunął się jeszcze dalej, pokazując fizyczny proces powstawania z martwych. Ciało Łazarza nadal jest w rękach śmierci, ale jego dłoń zwrócona w stronę Chrystusa, jest już żywa.
Podczas pobytu na Malcie stworzył największe ze swoich dzieł, szeroki na 5 m, jedyny podpisany przez artystę obraz Ścięcie św. Jana Chrzciciela. Bardzo brutalne pojęcie sztuki - z podciętego gardła wypływa krew, którą autor podpisał swój obraz. Dzieło pełne dramatyzmu, przez które artysta chciał zmyć swoje zbrodnie.
Caravaggio miał obsesję na punkcie ścinanych głów i sam namalował ich przynajmniej tuzin, w tym i własną. Ostatnim jego obrazem jest Dawid z głową Goliata, będący autoportretem. Caravaggio przedstawia tu siebie jako Goliata, pokonanego, ucieleśnienie zła. Pokora pokona dumę, napis na mieczu Davida określa stan psychiki Caravaggia, oskarżonego o morderstwo i skazanego na ścięcie.
Lęk przed śmiercią i osobiste cierpienia spowodowały, że w krótkim czasie malarz osiągnął dojrzały i tragiczny w swej wymowie styl, jakim charakteryzowali się inni artyści dopiero w późnej starości (Rembrandt, Tycjan). Główne cechy dojrzałego stylu Caravaggia to: ciemne tło, intensywny koloryt, kontrastowy światłocień, śmiałe skróty perspektywiczne i dynamiczna kompozycja potęgująca napięcie dramatyczne i siłę wyrazu. W ostatniej fazie twórczości uspokoił kompozycję i malował niemal monochromatyczne obrazy o pogłębionej psychice postaci.
Zainteresowanie problemami światła i cienia w malarstwie istniało już od dawna. To co obserwujemy u Caravaggia, nazwane zostało światłem skupionym, które może być światłem sztucznym, latarni, kaganka lub dziennym wpadającym przez mały otwór do ciemnego wnętrza. Z czasem pojawiają się u niego nokturny, przykładem mogą być: Sen Konstantyna, Pierro del la Francesca, Uwolnienie św. Piotra Rafaela. Następnie Caravaggio umieszcza w swoich dziełach tak zwane lume sacrale- światło metafizyczne (płynące od osób boskich). Istotne jest także to, iż Caravaggio stworzył drugą Włoską formułę stylotwórczą, nazywaną maniera tenebrosa- ostre gwałtowne kontrasty światła i cienia, uzależniając kompozycję od tych przeciwstawień wprowadzając duże połacie całkowitej ciemności.
Interesującą ciekawostką na temat Caravaggio jest twierdzenie jakie przedstawiła włoska badaczka Roberta Lapucci. Caravaggio używał rewolucyjnych jak na swoją epokę przyrządów optycznych i odczynników chemicznych. Posługiwał się rozmaitymi technikami optycznymi i camera obscura (ciemny pokój z otworem, przez który przenika światło) na 200 lat przed wynalezieniem fotografii. Jego modelki i modele pozowali w ciemnym pokoju, oświetlanym jedynie przez dziurę w suficie. Obraz był rzutowany na płótno za pomocą układu soczewek i luster. Szesnastowieczny artysta utrwalał go za pomocą światłoczułych substancji na ok. 30 minut. Zdaniem Roberty Lapucci jest bardzo prawdopodobne, że Caravaggio używał do sporządzania fosforyzującej mieszaniny także proszku z drobno utłuczonych robaczków świętojańskich. W jego czasach takim proszkiem posługiwano się w teatrach do wywoływania efektów specjalnych. Ważnym składnikiem była także rtęć, co tłumaczyłoby – zdaniem badaczki – „ruchliwy charakter kolorystyki Caravaggia i słynne efekty światłocienia na jego obrazach, światło wręcz fotograficzne, które na nim widnieje”. Twierdzi ona, że całą tę instalację sporządził przyjaciel malarza, fizyk Giovanni Battista Della Porta. Warto dodać, że camera obscura była znana już Arystotelesowi, a na początku XV wieku zdano sobie sprawę, że może ona pomóc w malarstwie. W praktyce wykorzystał ją jednak dopiero Caravaggio.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Caravaggio