Skarb ukryty w liściach
Kiedy myślimy o winorośli, przed oczami pojawiają się dojrzałe grona winogron – słodkie, soczyste, pachnące słońcem. Od wieków kojarzą się z obfitością, radością i winem. Tymczasem prawdziwy sekret tej niezwykłej rośliny kryje się nie w owocach, lecz w jej liściach.
To właśnie liść jest sercem winorośli. Tam nieustannie zachodzą procesy, które pozwalają roślinie żyć, rosnąć i bronić się przed trudnymi warunkami. Chroni ją przed nadmiarem słońca, grzybami, suszą i innymi zagrożeniami. W tej zielonej pracowni powstają cenne substancje, z których od wieków korzysta również człowiek.
Jedną z nich jest resweratrol – związek, który w ostatnich latach wzbudził ogromne zainteresowanie naukowców. Badania pokazują, że wspiera organizm w walce ze stresem oksydacyjnym, pomaga chronić układ sercowo-naczyniowy i wspomaga naturalne procesy starzenia. Nie zatrzymuje czasu, ale pomaga organizmowi lepiej radzić sobie z jego upływem.
Liście winorośli kryją jednak znacznie więcej. Znajdziemy w nich również flawonoidy, garbniki oraz witaminę C – substancje znane z działania przeciwutleniającego, przeciwzapalnego i wzmacniającego naczynia krwionośne.
Choć wielu osobom resweratrol kojarzy się przede wszystkim z czerwonym winem, zielarze od dawna wiedzieli, że największą siłą winorośli jest właśnie jej liść. To tam roślina magazynuje wszystko, czego potrzebuje do życia. Liść jest jej laboratorium, centrum dowodzenia i tarczą ochronną jednocześnie.
Dawni zielarze nie znali nazw chemicznych ani wyników badań laboratoryjnych. Kierowali się uważną obserwacją człowieka i natury. Sięgali po liście winorośli, gdy pojawiało się uczucie ciężkich nóg, zastój krążenia, osłabienie czy problemy z trawie- niem. Stosowali je także przy biegunkach, trudno gojących się ranach oraz różnych chorobach skóry.
Była to również roślina szczególnie ceniona przez kobiety. Napary z liści wykorzystywano pomocniczo podczas bolesnych miesiączek i uczucia ciężkości w podbrzuszu. Nie działały gwałtownie. Raczej delikatnie przywracały organizmowi równowagę i pomagały odzyskać naturalny rytm.
Współczesna fitoterapia opisuje te same zjawiska innym językiem. Zamiast mówić o „zastoju krwi”, mówi o zaburzeniach krążenia żylnego i mikrokrążenia. Zamiast o „osłabieniu organizmu” – o stresie oksydacyjnym. Jednak to ciągle ta sama roślina.
Obecnie wiadomo, że preparaty z liści winorośli mogą wspierać prawidłową pracę naczyń krwionośnych, zmniejszać uczucie ciężkości nóg, łagodzić obrzęki oraz wspomagać organizm w stanach zapalnych. Wykorzystuje się je także pomocniczo przy żylakach, problemach trawiennych oraz w pielęgnacji skóry i okolic oczu.
Jeśli chcemy przygotować liście do domowej zielarskiej apteczki, warto pamiętać o odpowiednim czasie zbioru. Najcenniejsze są latem – w okresie kwitnienia lub dojrzewania owoców. Jesienią roślina stopniowo przygotowuje się do zimowego odpoczynku, dlatego zawartość cennych składników jest już mniejsza. Liście najlepiej suszyć w temperaturze nieprzekraczającej 50°C.
Najprostszym sposobem ich wykorzystania jest odwar. Wystarczy jedną łyżkę suszonych lub świeżych liści zalać szklanką wody i gotować około 20 minut. Taki odwar można pić 2–3 razy dziennie. Sprawdza się również zewnętrznie – do okładów na oczy, płukania gardła oraz przemywania podrażnionej, tłustej lub trądzikowej skóry. Uchodzi za preparat łagodny i dobrze tolerowany.
Dawniej przygotowywano także wyciąg z liści na czerwonym winie. Liście zalewano winem i pozostawiano na kilka tygodni w ciemnym miejscu. Zielarze mawiali, że zioła nie lubią pośpiechu – potrzebują czasu, aby oddać człowiekowi to, co mają najcenniejszego. Tak powstawało tak zwane wino wzmacniające, nazywane niekiedy również winem młodości. Traktowano je jednak jako środek stosowany okazjonalnie i w niewielkich ilościach – około 30 ml dziennie.
Jak każda roślina lecznicza, również winorośl wymaga rozwagi. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny przed rozpoczęciem kuracji skonsultować się z lekarzem. Ze względu na niewystarczającą liczbę badań nie zaleca się stosowania skoncentrowanych preparatów kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią. Ostrożność powinny zachować także osoby uczulone na winogrona. Sporadycznie większe ilości naparów mogą powodować łagodne dolegliwości żołądkowe.
Na zakończenie warto spojrzeć na winorośl nieco inaczej. Nie jest egzotycznym ziołem, którego trzeba szukać wysoko w górach czy w odległych lasach. Bardzo często rośnie tuż obok nas – przy domu, altanie, pergoli lub ogrodowym płocie. Mijamy ją każdego dnia, nie przypuszczając, że jej największym bogactwem nie są owoce, lecz niepozorne liście.
Winorośl przypomina nam o pięknej prawdzie, którą natura powtarza od wieków – to, co najcenniejsze, bardzo często znajduje się najbliżej nas. Wystarczy zatrzymać się na chwilę, spojrzeć uważniej i odkryć, że zwykły zielony liść może być jednym z najcenniejszych darów letniego ogrodu.
.
Ilona Girzewska
Certyfikowany Zielarz Fitoterapeuta
Tel: 416-882-0987 • FB: Ziołowe opowieści • Podcast: radio7toronto.com
Powiązane wiadomości
Comment (0)